Rowegie Abanto

Vaping stock photo. Lindsay Fox, Creative Commons

Article (news)

Vaping 

<div><span class="fr-img-caption fr-fic fr-dib" style="width:960px;display:block" width="960"><span class="fr-img-wrap"><img src="https://od2-image-api.abs-cbn.com/prod/editorImage/177104898145320160325-vaping-CC-.jpg" style="width:960px;display:block;height:auto" class="fr-fic fr-dib" width="960"/><span class="fr-inner" style="text-align:left">Vaping stock photo. <em>Lindsay Fox, Creative Commons</em></span></span></span>MAYNILA — Bilang paggunita sa National Cancer Awareness Month ngayong Pebrero, tinalakay ng isang doktor kung ano nga ba ang lung cancer at ang mga sanhi nito.</div><p>Sa programang &quot;Klinika 630&quot; ng DZMM Teleradyo, ipinaliwanag ni Dr. Denis Ngo na ang lung cancer ay dulot ng pagtubo ng abnormal na selula sa baga.</p><p>Ito&#x27;y posibleng namamana, bunga ng mga bisyo, exposure sa mga kemikal, o minsan ay walang malinaw na pinagmulan.</p><div><a href="https://www.abs-cbn.com/news/health-science/2025/2/12/alamin-bakit-nagkakaroon-ng-cancer-ang-isang-tao-1842?fbclid=IwY2xjawJPUcJleHRuA2FlbQIxMAABHe-SsxjXi6tB4rQCyKjBasW5tP7qeu3rGK2h4UGqO5RCoDplHXPOwuYpag_aem_i5gOuzoOp9rl5wREoB6-3Q">ALAMIN: Bakit nagkakaroon ng cancer ang isang tao</a></div><p>Isa sa mga pangunahing sanhi nito ang polusyon sa hangin na may mapanganib na kemikal tulad ng arsenic, nissl fumes, at asbestos na karaniwang makikita sa mga pabrika.</p><p>Kaya itinuturing na high-risk ang mga construction worker, street sweeper, at garbage collector dahil babad sila sa maruming hangin at usok.</p><div><br/></div><div><strong>PANINIGARILYO</strong></div><p>Bukod sa polusyon sa hangin ay itinuturo ding sanhi ng lung cancer ang paninigarilyo. </p><p>Posible itong magdulot ng komplikasyon sa daanan ng hangin at magpahina ng resistensya. </p><p>May tatlong uri ng exposure sa usok: first-hand smoke o direktang paninigarilyo, second-hand smoke o usok na nalalanghap mula sa katabi, at third-hand smoke o usok na kumakapit sa damit at iba pang bagay. </p><div><a href="https://www.abs-cbn.com/news/health-science/2026/2/4/four-out-of-every-10-cancer-cases-are-preventable-who-0052">Four out of every 10 cancer cases are preventable: WHO</a></div><p>Ang nicotine ay mataas ang tsansa na manatili sa tela at maipasa sa ibang tao.</p><p>Binigyang-linaw din ni Ngo na ang tuberculosis ay hindi sanhi ng lung cancer sapagkat ito ay galing sa mikrobyong Mycobacterium tuberculosis. </p><p>Ito ay impeksiyong maaaring mahawa ang ibang tao sa tuwing umuubo, bumabahing, o nagsasalita.</p><div><br/></div><div><strong>SINTOMAS</strong></div><p>Sa early stages, posibleng walang maramdamang sintomas ang isang pasyenteng may lung cancer. Bagama’t iilan sa mga sintomas nito ay:</p><ul style="list-style-type:circle"><li>Walang tigil na pag-ubo</li><li>Pananakit ng dibdib</li><li>Hemoptysis o paglabas ng dugo sa ubo</li><li>Madaling paghingal</li><li>Biglang pagbawas ng timbang</li></ul><div><br/></div><p>Ipinaliwanag din ng doktor ang iba’t ibang stages ng lung cancer na marahil kumalat sa iba’t ibang bahagi ng katawan. </p><p>Kapag nasa baga pa lamang, tinatawag itong localized stage. Kapag umabot na sa kulani, regional stage. At kapag narating nito ang ibang organ, tinatawag itong metastasis o stage 4.</p><div><br/></div><div><strong>DIAGNOSIS</strong></div><p>Mahalagang matukoy kung saan ang pinagmulan ng pagtubo ng kanser dahil maaaring ito ay nasa daanan ng hangin (airways) o mismong laman ng baga (lung tissue). </p><p>Upang masuri ang kondisyon ng baga, isinasagawa ang chest X-ray, CT scan, o bronchoscopy. </p><p>Kapag may nakitang kahina-hinalang tumor, ginagamitan ito ng biopsy para malaman kung ito ba ay non-small cell lung cancer o small cell lung cancer, na siyang batayan ng tamang gamutan.</p><p>Hindi ito ganap na napipigilan ngunit malaking tulong ang maagang pagtuklas dito para sa agarang gamutan na makakapagpataas ng survival rate ng pasyente.</p><div><br/></div><div><strong>GAMUTAN</strong></div><p>Ang mga posibleng hakbang para gamutin ang lung cancer ay surgery, chemotherapy, o radiation therapy. </p><p>Mayroon na ring immunotherapy na tumutulong na palakasin ang kakayahan ng immune system para labanan ang cancer cells.</p><p>Kayang labanan ng immune system ang lung cancer sa tulong ng T cells at B cells nito. </p><p>Gayunman, may mga pagkakataon na nahihirapang tukuyin ng immune system ang sakit dahil sa kakayahan nilang mag-adapt sa katawan ng tao. </p><p>Kapag mahina ang resistensya, tumataas ang posibilidad na dumami ang mga selula sa baga.</p><p>Nagpaalala si Ngo sa publiko na iwasan ang paninigarilyo at ang secondhand at third-hand smoke. </p><p>Mahalaga rin ang pagsusuot ng face mask sa matataong lugar at sa mga lugar na mataas ang polusyon tulad ng kalsada.</p><div><br/></div><div><strong>PANOORIN</strong></div><div><strong><span class="fr-video fr-deletable fr-fvc fr-dvb fr-draggable" contenteditable="false" draggable="true"><iframe width="640" height="360" src="https://www.youtube.com/embed/vsBOg1gX2uc?&amp;wmode=opaque&amp;rel=0" frameBorder="0" allowfullscreen="" class="fr-draggable"></iframe></span></strong><br/></div>

<p>Bilang paggunita sa National Cancer Awareness Month ngayong Pebrero, tinalakay ng isang doktor kung ano nga ba ang lung cancer at ang mga sanhi nito.
</p>

Bilang paggunita sa National Cancer Awareness Month ngayong Pebrero, tinalakay ng isang doktor kung ano nga ba ang lung cancer at ang mga sanhi nito.

Ano ang lung cancer at ang mga sanhi nito?

News

Entertainment

Lifestyle

Sports

Metro.Style

More

Sudoku

Word of the Day

Lotto

Horoscope

Health & Science

Ano ang lung cancer at ang mga sanhi nito?

Cher Kelsey Ramos,

ABS-CBN News Digital Intern

Published February 14, 2026 02:12 PM PHT

Read More:

Lung Cancer

Cancer Awareness Month

ABS-CBN is the leading media and entertainment company in the Philippines, offering quality content across TV, radio, digital, and film. Committed to public service and promoting Filipino values, ABS-CBN continues to inspire and connect audiences worldwide.

Corporate

Investors

Governance

International Distribution

Corporate

Governance

Investors

International Distribution

NPC Seal of Registration

Privacy Policy

AI Policy

Terms of Service

Advertise with Us

© 2026 ABS-CBN Corporation. All Rights Reserved.

NPC Seal of Registration

Privacy Policy

Terms of Service

AI Policy

Advertise with Us

© 2026 ABS-CBN Corporation. All Rights Reserved.

NPC Seal of Registration

Privacy Policy

Terms of Service

AI Policy

Advertise with Us

© 2026 ABS-CBN Corporation. All Rights Reserved.