Marilyn Cahatol

Article (news)

ABS-CBN News Digital Intern

<p>MAYNILA—Tinatayang mahigit 25,300 Pilipino kada taon ang nakakaranas ng pancreatitis.</p><p>Bagama’t sa maraming kaso ay itinuturing itong benign at maaaring gumaling sa pamamagitan ng maagap at wastong paggamot, nasa 2 sa bawat 10 na pasyenteng na-diagnose na may pancreatitis ang nagkakaroon ng mas malubhang komplikasyon. </p><p>Kasama sa posibleng komplikasyon ay ang pag-develop ng diabetes at pagtaas ng panganib sa pancreatic cancer.</p><p>Madalas hindi napapansin, ngunit may mahalagang papel sa katawan ng tao ang pancreas o lapay, isang glandula na matatagpuan sa likod ng tiyan na konektado sa maliit na bituka. </p><p>Sa kabila ng liit nito, natatangi ang organ na ito dahil kaya nitong gumawa ng parehong enzymes na tumutulong sa pagtunaw ng pagkain, at hormones tulad ng insulin at glucagon na tumutulong sa asukal upang maging enerhiya.</p><p>Sa isang panayam sa “Klinika 630” ng DZMM Teleradyo noong Pebrero 16, ipinaliwanag ni Dr. Denis Ngo ang kahalagahan ng lapay sa katawan at kung paano maaaring humantong ang acute at chronic pancreatitis sa malubhang kondisyon tulad ng diabetes at pancreatic cancer.</p><div><br/></div><div><strong>ANO BA ANG PANCREATITIS?</strong></div><p>Ang pancreatitis ay pamamaga ng pancreas o lapay. Nagkakaroon nito kapag ang mga digestive enzymes ng pancreas, na karaniwang aktibo lamang sa bituka, ay na-activate sa loob mismo ng pancreas. </p><p>Inaatake ng enzymes ang sariling organ na nagdudulot ng pinsala sa mga selula o cells at pamamaga ng pancreas. </p><p>May dalawang pangunahing uri ng pancreatitis: acute pancreatitis at chronic pancreatitis. </p><p>Kabilang sa mga karaniwang sanhi nito ang bato sa apdo (gallstones), labis na pag-inom ng alak, trauma o pinsala sa tiyan, at mataas na triglycerides sa dugo (hypertriglyceridemia).</p><div><br/></div><div><strong>ACUTE AT CHRONIC PANCREATITIS</strong></div><p>Ang acute pancreatitis ay ang biglaang pamamaga na kadalasang may kaakibat na matinding pananakit ng tiyan, pagsusuka at lagnat. </p><p>Karaniwang nakaaapekto ito sa pancreas sa maikling panahon, at sa maraming kaso ay gumagaling sa pamamagitan ng maagap at wastong paggamot. </p><p>Ang chronic pancreatitis naman ay ang pangmatagalang pamamaga ng pancreas na nagdudulot ng permanenteng pinsala, scarring o fibrosis sa pancreatic tissue, at unti-unting pagkasira ng mga beta cells na siyang responsable sa paggawa ng insulin — ang hormone na nagkokontrol ng blood sugar.</p><p>Dahil sa permanenteng pinsala sa lapay, ang isang taong may chronic pancreatitis ay maaaring mag-develop ng diabetes. </p><p>Kapag kulang o hindi maayos ang paggana ng insulin, tumataas ang blood sugar, na nagreresulta sa pancreatogenic diabetes, na kilala rin bilang Type 3c diabetes.</p><div><br/></div><div><strong>PANCREATITIS, NAUUWI SA CANCER?</strong></div><p>Ang pagkakaroon ng chronic pancreatitis ay nagdudulot ng permanenteng pinsala sa mga selula ng pancreas. </p><p>Dahil sa paulit-ulit at pangmatagalang pamamaga, maaaring magbago ang DNA ng mga selula ng lapay at magkaroon ng mutations, na humahantong sa abnormal at hindi makontrol na paglaki ng mga ito. </p><p>Sa paglipas ng panahon, ang prosesong ito ang maaaring magbunsod ng pagbuo ng pancreatic cancer.</p><p>Tinaguriang “silent killer”, ang pancreatic cancer ay kadalasang walang malinaw na sintomas sa maagang yugto. </p><p>Dahil dito, madalas lamang itong natutuklasan sa mas advanced na stage, kung saan maaaring kumalat na ang kanser sa iba’t ibang bahagi ng katawan.</p><p>Ayon sa <a href="https://registry.healthresearch.ph/index.php/registry?view=research&amp;layout=details&amp;cid=5308">Philippine Health Research Registry</a>, ang pancreatic cancer ang ika-14 na pinakakaraniwang uri ng kanser sa Pilipinas at ikawalo naman sa mga pangunahing sanhi ng pagkamatay dahil sa kanser sa bansa.</p><div><a href="https://www.abs-cbn.com/news/health-science/2025/2/12/alamin-bakit-nagkakaroon-ng-cancer-ang-isang-tao-1842?fbclid=IwY2xjawJPUcJleHRuA2FlbQIxMAABHe-SsxjXi6tB4rQCyKjBasW5tP7qeu3rGK2h4UGqO5RCoDplHXPOwuYpag_aem_i5gOuzoOp9rl5wREoB6-3Q">ALAMIN: Bakit nagkakaroon ng cancer ang isang tao</a></div><div><br/></div><div><strong>SENYALES AT SINTOMAS </strong></div><p>Bagama’t kadalasang walang malinaw na sintomas sa maagang yugto ng pancreatic cancer, maaari pa rin itong malaman sa pamamagitan ng ilang karaniwang palatandaan tulad ng:</p><ul style="list-style-type:circle"><li>Pananakit ng tiyan, lalo sa itaas na bahagi</li><li>Pananakit sa likod</li><li>Kawalan ng gana sa pagkain</li><li>Biglaang pagbaba ng timbang</li></ul><div><br/></div><p>Sa katagalan, maaring maranasan ang mga sumusunod:</p><ul style="list-style-type:circle"><li>Paninilaw ng balat at mata o jaundice</li><li>Maitim na kulay ng ihi at maputlang dumi</li><li>Pagduduwal at pagsusuka</li><li>Pamamaga ng tiyan</li><li>Pagkakaroon ng diabetes</li></ul><div><br/></div><p>Dahil madalas natuklasan lamang ang sakit sa advanced stage nito, mahalaga ang maagang pagkilala sa mga babalang sintomas at agarang pagpapatingin sa doktor.</p><div><br/></div><div><strong>PAANO ITO MAIIWASAN? </strong></div><p>Upang maiwasan ang pagkakaroon ng pancreatic cancer at iba pang sakit sa lapay, narito ang ilan sa mahahalagang hakbang:</p><ul style="list-style-type:circle"><li>Iwasan ang paninigarilyo</li><li>Tigilan ang pag-inom ng alak</li><li>Panatilihin ang healthy lifestyle sa tulong ng balanced diet at sapat na ehersisyo</li></ul><div><br/></div><p>Bagama’t minsan ay hindi kapansin-pansin ang ating lapay o pancreas, hindi ito dapat balewalain o kalimutan. Tahimik man itong gumagana sa loob ng katawan, napakahalaga ng papel nito sa digestion at sa pagkontrol ng blood sugar. </p><p>Kaya’t makinig sa mga babala ng ating katawan, magpatingin kung may nararamdamang sintomas, at panatilihin ang malusog na pamumuhay. Tandaan, walang maliit na organ pagdating sa kalusugan.</p><div><a href="https://www.abs-cbn.com/news/health-science/2025/5/8/ai-tool-uses-selfies-to-predict-biological-age-and-cancer-survival-0648">AI tool uses selfies to predict biological age and cancer survival</a></div><div><br/></div><div><strong>RELATED VIDEO:</strong></div><div><br/></div><div style="text-align:center"><iframe width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/Co5U8vC2dFE?si=SUgfg2crIk42vjfC" title="YouTube video player" frameBorder="0" allowfullscreen=""></iframe></div>

<p>Humigit-kumulang 20% ng mga pasyenteng na-diagnose na may pancreatitis ang nagkakaroon ng mas malubhang komplikasyon — kabilang ang pag-develop ng diabetes at pagtaas ng panganib sa pancreatic cancer.</p>

Humigit-kumulang 20% ng mga pasyenteng na-diagnose na may pancreatitis ang nagkakaroon ng mas malubhang komplikasyon — kabilang ang pag-develop ng diabetes at pagtaas ng panganib sa pancreatic cancer.

Pancreatitis, pwede mauwi sa diabetes at cancer?

News

Entertainment

Lifestyle

Sports

Metro.Style

More

Traffic

Manila

Horoscope

Health & Science

Pancreatitis, pwede mauwi sa diabetes at cancer?

ABS-CBN News Digital Intern,

Eli L. Dela Cruz

Published Feb 21, 2026 11:20 AM PHT

Read More:

Pancreatitis

Cancer

Diabetes

Health

Science

ABS-CBN is the leading media and entertainment company in the Philippines, offering quality content across TV, radio, digital, and film. Committed to public service and promoting Filipino values, ABS-CBN continues to inspire and connect audiences worldwide.

Corporate

Investors

Governance

International Distribution

Corporate

Governance

Investors

International Distribution

NPC Seal of Registration

Privacy Policy

AI Policy

Terms of Service

Advertise with Us

© 2026 ABS-CBN Corporation. All Rights Reserved.

NPC Seal of Registration

Privacy Policy

Terms of Service

AI Policy

Advertise with Us

© 2026 ABS-CBN Corporation. All Rights Reserved.

NPC Seal of Registration

Privacy Policy

Terms of Service

AI Policy

Advertise with Us

© 2026 ABS-CBN Corporation. All Rights Reserved.