Rowegie Abanto

Members of the progressive group Bunyog gather outside the Office of the Ombudsman in Quezon City to demand the release and publication of the Statements of Assets, Liabilities, and Net Worth of government officials allegedly involved in large-scale corruption. Maria Tan, ABS-CBN News/File



Article (news)

ABS-CBN News

<p>MANILA —  Noong Oktubre 14, inanunsiyo ni Ombudsman Jesus Crispin Remulla na mas padadaliin ang mga rekisito para ma-access ng publiko ang Statements of Assets, Liabilities, and Net Worth o SALNs ng mga kawani ng gobyerno.</p><p>Inanunsiyo ang bagong polisiya sa gitna ng mga imbestigasyon sa flood control scandal at matapos ang direktiba ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. na magsagawa ng lifestyle checks sa mga empleyado ng pamahalaan.</p><p>Ginagamit ang SALN para makakuha ng mga posibleng bakas na may nakaw na yaman ang isang tao, pero naging mahirap ang pagkuha ng kopya nito noong administrasyon ni dating pangulong Rodrigo Duterte.</p><p>Sa ilalim kasi ng kaniyang itinalagang Ombudsman na si Samuel Martires, nagkaroon ng mga karagdagang panuntunan, tulad na lang ng paghingi ng consent sa nag-file ng dokumento.</p><p>Ngayong binuksan muli sa publiko ang access sa mga SALN na pinangangalagaan ng Ombudsman, ano nga ba ang dapat nating malaman sa mga dokumentong ito at paano nga ba ito nagagamit laban sa korupsiyon?</p><div><br/></div><div><strong>ANO-ANO ANG MGA NAKALISTA SA SALN?<br/></strong></div><div><br/></div><p>Lahat ng empleyado at public officials ay inuutusan ng batas na ideklara ang kanilang assets, liabilities, at net worth, maging ang kanilang financial at business interests, kasama na rin ang sa kanilang mga asawa at mga anak na 18 anyos pababa na hindi pa kasal.</p><p>Kabilang sa <strong>assets</strong> na dapat isama ay real properties tulad ng bahay at lupa, kasama ang kanilang eksaktong address, paano nabili, at halaga. Dapat ring ideklara ang cash, stocks, investments, hanggang sa &quot;minimal valued properties&quot; tulad ng mga libro at gadgets, ayon sa 2019 guide ng Civil Service Commission.</p><p>Tumutukoy naman ang <strong>l</strong><strong>iabilities</strong> sa mga iba&#x27;t ibang klase ng utang at balanse sa credit card. Ang mga ito ay nakabase sa mga perang inutang <strong></strong> as of December 31 ng sinundang taon.</p><p>Ang <strong>net worth</strong> naman ng isang opisyal ay tumutukoy sa halaga kapag ibinawas ang kaniyang liabilities sa kabuuan ng kaniyang real at personal assets.</p><p>Inuutusan rin ng batas ang mga kawani ng pamahalaan na ilista ang kanilang mga kamag-anak hanggang sa fourth degree of consanguinity o affinity na nasa gobyerno rin.</p><p>Ang basehan ng pagfa-file ng SALN ay ang 1987 Constitution, Republic Act 6713 o Code of Conduct and Ethical Standards for Public Officials and Employees at Republic Act 3019 o Anti-Graft and Corrupt Practices Act.</p><p>Dapat mag-file ng SALN ang mga empleyado ng gobyerno taon-taon, sa loob ng 30 araw matapos nilang pumasok sa serbisyo, at sa loob rin ng 30 araw matapos nilang magbitiw sa serbisyo.</p><div><br/></div><div><strong>PAANO GAMITIN ANG SALN LABAN SA POSIBLENG KORUPSIYON</strong></div><div><br/></div><p>Ayon kay Atty. Noel del Prado, epektibo ang pagfa-file ng SALN para masiguradong nagsisilbi nang tapat ang mga kawani ng gobyerno.</p><p>&quot;Dapat hindi ka nagkakaroon ng conflict of interest o kaya outright graft and corruption,&quot; aniya.</p><p>Maaaring makakita ng posibleng nakaw na yaman sa pamamagitan ng pagkompara ng idineklarang assets ng empleyado sa kaniyang suweldo at iba pang negosyo, maging ang kaniyang mga minana sa magulang, sabi ni Del Prado.</p><p>Halimbawa, kung nagdeklara ng P1 bilyong net worth ang isang opisyal, dapat maipakita niya sa kaniyang SALN na mayroon siyang ganito kalaking yaman dahil sa kaniyang mga negosyo o iba pang investment, sabi ng abogado.</p><p>Nagtrabaho si Del Prado bilang graft investigation and prosecution officer sa Office of the Ombudsman nang halos apat na taon. Isa siya sa hosts ng programang &quot;Hello Attorney&quot; sa DZMM.</p><p>&quot;Dapat makita doon lahat ng iyong lawful income... at lahat ng iyong explainable wealth kasi ang kaso dito ay unexplained wealth,&quot; ani Del Prado.</p><p>Ayon naman sa beteranong mamamahayag na si Malou Mangahas, maraming political families sa Pilipinas ang nagtatago ng kanilang yaman sa pamamagitan ng kanilang mga anak at kamag-anak.</p><p>Si Mangahas ay co-founder ng Philippine Center for Investigative Journalism at matagal nang sinusundan ang mga SALN ng mga politiko.</p><p>Ayon sa imbestigasyon ng PCIJ noong 2000 kay dating pangulong Joseph Estrada, lumalabas na may mga milyong halagang negosyo ang hindi idineklara si Erap sa kaniyang mga SALN.</p><div><br/></div><div><strong>PATI ASSETS ABROAD KAILANGANG IDEKLARA</strong></div><div><br/></div><p>Kinakailangan ring ideklara sa SALN ng mga nagtatrabaho sa gobyerno ang kanilang mga ari-arian sa labas ng Pilipinas, ayon sa Civil Service Commission.</p><p>&quot;Hindi nagdi-distinguish ang batas between saan &#x27;yan located, whether abroad &#x27;yan or dito &#x27;yan sa Pilipinas, lahat idedeklara mo &#x27;yan,&quot; ani Del Prado.</p><p>Babala ni Del Prado, posibleng maharap sa kasong perjury ang pagsisinungaling sa SALN.</p><p>Sa oras na may pag-aagam-agam kung dapat bang ideklara ang isang pag-aari o hindi, mas mainam aniya na ilista na lang ito sa SALN.</p><p>Matataandaang noong 2012, na-impeach si Renato Corona bilang chief justice dahil hindi niya nailagay ang ilang assets sa kaniyang mga SALN.</p><p>Si Maria Lourdes Sereno naman ay napatalsik bilang punong mahistrado dahil sa hindi niya pagfa-file ng mga SALN noong nagtuturo pa siya sa University of the Philippines.</p><div><em>Basahin ang English version ng article <a href="https://www.abs-cbn.com/news/nation/2025/10/24/-what-is-in-a-saln-and-how-is-it-used-to-fight-corruption-1208">dito</a>.</em></div><div><br/></div><div><span class="fr-video fr-deletable fr-fvc fr-dvb fr-draggable" contenteditable="false" draggable="true"><iframe width="640" height="360" src="https://www.youtube.com/embed/CTz8aDj5HNQ?&amp;embeds_referring_euri=https%3A%2F%2Fwww.abs-cbn.com%2F&amp;source_ve_path=MjM4NTE&amp;wmode=opaque&amp;rel=0" frameBorder="0" allowfullscreen="" class="fr-draggable"></iframe></span><br/></div>

<p>Ngayong binuksan muli sa publiko ang access sa mga SALN na pinangangalagaan ng Ombudsman, ano nga ba ang dapat nating malaman sa mga dokumentong ito at paano nga ba ito nagagamit laban sa <b>korapsyon</b>?</p>

Ngayong binuksan muli sa publiko ang access sa mga SALN na pinangangalagaan ng Ombudsman, ano nga ba ang dapat nating malaman sa mga dokumentong ito at paano nga ba ito nagagamit laban sa korapsyon ?

Ano ang SALN at paano ito magagamit laban sa korapsyon?

News

Entertainment

Lifestyle

Sports

Metro.Style

More

Traffic

Manila

Horoscope

Nation

Ano ang SALN at paano ito magagamit laban sa korapsyon?

Rowegie Abanto,

ABS-CBN News

Published Oct 27, 2025 04:52 PM PHT

Read More:

SALN

Statements of Assets Liabilities and Net Worth

ABS-CBN is the leading media and entertainment company in the Philippines, offering quality content across TV, radio, digital, and film. Committed to public service and promoting Filipino values, ABS-CBN continues to inspire and connect audiences worldwide.

Corporate

Investors

Governance

International Distribution

Corporate

Governance

Investors

International Distribution

NPC Seal of Registration

Privacy Policy

AI Policy

Terms of Service

Advertise with Us

© 2026 ABS-CBN Corporation. All Rights Reserved.

NPC Seal of Registration

Privacy Policy

Terms of Service

AI Policy

Advertise with Us

© 2026 ABS-CBN Corporation. All Rights Reserved.

NPC Seal of Registration

Privacy Policy

Terms of Service

AI Policy

Advertise with Us

© 2026 ABS-CBN Corporation. All Rights Reserved.