Push Admin

FACT CHECK: Hindi totoong milyon-milyong tao ang lumikas dahil sa pagputok ng bulkang Mayon

Article (news)

ABS-CBN Investigative and Research Group

<div class="embed-wrap"><figure data-feedback="fb:likes,fb:comments"><img alt="https://sa.kapamilya.com/absnews/abscbnnews/media/2023/life/07/03/abs-cbn-fact-check.jpg" src="https://sa.kapamilya.com/absnews/abscbnnews/media/2023/life/07/03/abs-cbn-fact-check.jpg" class="fr-fic fr-dib"/></figure></div><p>Mapanlinlang at hindi totoo ang pamagat ng apat na bidyong ini-upload ng YouTube channel na USA Defense Line kung saan sinasabing milyon-milyong Pilipino ang lumikas at nasa panganib dahil sa pagputok ng bulkang Mayon sa Albay.</p><p>Makikita rin sa mga bidyo ang mga larawan ng diumano’y malakas na pagsabog ng bulkang Mayon. Ilan sa mga larawang ito’y hindi kuha sa bulkang Mayon.</p><p>Ang mga bidyo ay ini-upload sa pagitan ng Hunyo 16 at Hunyo 25. Ang mga ito ay pinamagatang:</p><div><em>“Horrible Day: Live Footage of the Mayon Volcano Explosion Threatens 75,000 People in The Philippines,” “Horrible Day: Update on Mayon Volcano Explosion Is Horrible, Millions Of People Evacuated In Danger,” “Horrible Today: The Mayon Volcano Explosion Is More Violent, Millions Of Philippines Are In Danger,” at “Horrible Today: Mayon Volcano&#x27;s Massive Explosion Threatens Millions of Philippines.”</em></div><p>Ang mga nakasaad sa pamagat ay eksaherado at hindi tumutugma sa mga impormasyong sinasalaysay sa mga bidyo. Halimbawa, taliwas sa nakasaad sa pamagat, sinasabi sa isang bidyo na nasa halos 13,000 na residente lamang ang lumikas. Samantala, sinasabi sa isa pang bidyo na mahigit 14,000 na tao ang naitalang lumikas.</p><p>Tugma ang tantyang bilang na halos 13,000 at mahigit 14,000 sa ikalawa at ikatlong situational report na inilabas ng National Disaster Risk Reduction and Management Council (NDRRMC) noong Hunyo <a href="https://monitoring-dashboard.ndrrmc.gov.ph/assets/uploads/situations/SitRep_No__2_for_the_Mayon_Volcanic_Activity_2023.pdf">11</a> at <a href="https://monitoring-dashboard.ndrrmc.gov.ph/assets/uploads/situations/SitRep_No__3_for_the_Mayon_Volcanic_Activity_2023.pdf">12</a>. Ngunit nag-umpisang maglabas ng bidyo tungkol sa bulkang Mayon ang YouTube channel na USA Defense Line noong <a href="https://monitoring-dashboard.ndrrmc.gov.ph/assets/uploads/situations/SitRep_No__7_for_the_Mayon_Volcanic_Activity_2023.pdf">Hunyo 16</a> kung kailan nakapagtala ang NDRRMC ng 38,391 na taong lumikas, kasama rito ang 18,584 na nasa loob ng 27 evacuation center.</p><p>Ang mga bidyo ay naglalaman din ng halo-halong impormasyon mula sa iba’t ibang media, katulad ng mga balitang inilabas ng <a href="https://www.arabnews.com/node/2319721/world">Arab News</a> at <a href="https://edition.cnn.com/2023/06/12/asia/philippines-mayon-volcano-eruption-evacuations-intl-hnk/index.html">CNN Philippines</a> at interview ng ABS-CBN. Ngunit hindi malinaw sa mga bidyong ito ang pagkakasunod-sunod ng mga pangyayari at kung anong petsa ang tinutukoy sa binabanggit na bilang ng mga lumikas.</p><p>Paliwanag ni Norman Laurio, ang regional director ng Department of Social Welfare and Development (DSWD) sa Bicol, ang mga maling balita katulad ng mga bidyong ito ay hindi nakatutulong sa mga apektadong pamilya, lalo na sa kanilang mga kamag-anak sa labas ng Albay. Aniya, ang mga ganitong maling impormasyon ay “nagpapalala lang ng kaisipan ng [publiko].”</p><p>Paalala niya sa publiko, magtiwala lamang sa mga <a href="https://monitoring-dashboard.ndrrmc.gov.ph/page/situation/situational-report-for-the-mayon-volcanic-activity-2023">report</a> na inilalabas ng gobyerno. Ang iba’t ibang ahensya ng gobyerno, katulad ng Philippine Institute of Volcanology and Seismology o Phivolcs, ang may awtoridad na maglabas ng impormasyon tungkol sa lagay ng bulkang Mayon at sitwasyon sa Albay, paliwanag niya.</p><p>Sa tala ng NDRRMC noong <a href="https://monitoring-dashboard.ndrrmc.gov.ph/assets/uploads/situations/SitRep_22_Mayon_Volcanic_Activity_2023.pdf">Hunyo 30</a>, 10,652 na pamilya o 41,517 na tao ang lumikas. Kasama sa bilang na ito ay ang mga naninirahan sa loob ng 6-kilometer radius ng bunganga ng bulkang Mayon, o iyong tinatawag na permanent danger zone, na kinailangang lumikas. Ayon kay DSWD Regional Director Laurio, kasama rin sa bilang ang ilang mga residenteng naninirahan sa loob ng 7-kilometer radius na kusang lumikas.</p><p>Kasalukuyang nasa level 3 ang alert level status ng bulkang Mayon. Sa ilalim ng <a href="https://www.phivolcs.dost.gov.ph/index.php/volcano-advisory-menu/18209-mayon-volcano-bulletin-8-june-2023-12-00-noon">alert level 3 status</a>, pinagbabawalan ang mga residente at publiko na pumasok sa loob ng 6-kilometer permanent danger zone at pinaghahanda ang mga nasa loob ng 7- hanggang 8-kilometer extended danger zone sa posibleng paglikas.</p><p>Itinaas ng Phivolcs sa alert level 3 status ang bulkang Mayon noong Hunyo 8 matapos ang ilang araw na pagpapakita nito ng effusive eruption o mabagal na pagbuga ng lava.</p><p>Noong Hunyo 12, inilagay ng pamahalaang panlalawigan ng Albay ang mga residente sa loob ng 7-kilometer extended danger zone ng bulkang Mayon sa ilalim ng “preparedness status” para sa posibleng paglikas. At noong Hulyo 1, pinayuhan ng Phivolcs ang mga residente sa loob ng 7- hanggang 8-kilometer extended danger zone na maghanda rin sa posibleng paglikas.</p><p>Sa isang panayam ng DZMM Teleradyo kay Phivolcs Director Dr. Teresito Bacolcol noong Hunyo 19, sinabi niya na maaaring tumagal ng hanggang tatlong buwan ang pag-aalboroto ng bulkan.</p><figure class="op-interactive"><iframe height="315" src="https://www.youtube.com/embed/2RT6heO9c5s?enablejsapi=1" width="560"></iframe></figure><div class="iwantbar">Watch more News on <a href="https://www.iwanttfc.com/#!/browse/Genres/News/tag_id_genres/id_news" target="_blank">iWantTFC</a></div><div><em><strong>With research from Alexandra P. Elicano, ABS-CBN Investigative and Research Group Intern</strong></em></div>

Mapanlinlang ang pamagat ng mga bidyong ini-upload sa YouTube channel na USA Defense Line na sinasabing milyon-milyong Pilipino ang lumikas at nasa panganib dahil sa bulkang Mayon.